Pilot Blauwe Zorg in de wijk

"Samen op weg naar een positief gezond Maastricht"

 


Het duurzaam aanbieden van zorg in de buurt. Dat is waar het pilotproject Blauwe Zorg In De Wijk naar streeft.
Niet met minder, maar juist met ánders ingerichte zorg

 

De beweging is in gang gezet”

team positieve gezondheid.jpg

Algemeen

“Niet minder, maar ánders ingerichte zorg in de wijk. Duurzamer en effectiever en met de echte vraag van de burger als uitgangspunt. Dat is een notendop waar het in de pilot Blauwe Zorg in de Wijk om draait.“
Een experiment waarmee we hopen echte innovaties te realiseren; in gedrag, in werkwijze en in de manier waarop we naar problemen van burgers kijken.
Op papier kan je van alles bedenken, maar door het uit te proberen, van elkaar te leren in projecten en collectief te ontwikkelen, daarmee creëren we echte verandering.

Een gezamenlijke uitdaging
Met de pilot Blauwe Zorg in de Wijk pakken de gemeente Maastricht, ZIO,  zorgverzekeraar VGZ en regionale zorgaanbieders de uitdaging samen aan, mede ondersteund door cofinanciering van de Provincie Limburg. Voor een begrensde groep mensen en op beperkte schaal, in vier wijken in Maastricht. Het is een experiment waarin we samen de knelpunten één voor één proberen op te lossen. Waarbij we net doen alsof schotten in financiering niet bestaan. En waarin we een andere mindset bij zorgverleners en burgers proberen te realiseren, uitgaande van mogelijkheden in plaats van beperkingen.
Met meer eigen regie van de burger en zorg die wordt aangeboden vanuit de echte behoefte van die burger.

 

“Weg met het wijzende vingertje!”

bianca.jpg

Het moet ánders
Het moet anders. Dat besef wordt inmiddels breed gedeeld bij bestuurders in de regio. Op de huidige wijze doorgaan, is een doodlopende weg. De schotten in de financiering staan goede zorg- en dienstverlening aan de burger in de weg. Het huidige systeem van marktwerking nodigt uit tot omzetgericht denken. Bovendien is er een ‘waterbed’ gecreëerd; bezuinigingen op de ene soort zorg, leiden elders tot meer kosten. Je ziet bijvoorbeeld dat het afschaffen van de sociale werkvoorziening leidt tot hogere kosten in de GGZ. Ouderen die langer thuis blijven wonen? Weliswaar een besparing op de verzorgingshuizen, maar resulterend in andere problemen en uitgaven. Tel daarbij op de enorme bureaucratie en de gigantische versnipper

Onze ambitie
We willen een beweging in gang zetten naar meer gezondheid en betere kwaliteit van leven voor de inwoners in de vier Blauwe wijken, uitgaande van de wensen en behoeften van bewoners. Deze beweging wordt gestimuleerd door het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. 

 

“Beter luisteren naar wat de burger nodig heeft”

MCM_18071901042.jpg

Doelstellingen


1.    Burgers aan zet: de burger neemt, waar mogelijk, zelf meer regie over zijn leven en doet actief mee. Dit vereist een verandering van houding en gedrag van burgers in hun sociale leefomgeving zodat zij zo goed mogelijk betekenis kunnen geven aan hun leven.

2.    Professionals aan zet: zorg- en dienstverleners krijgen de professionele vrijheid om over de grenzen van de eigen instelling heen te kunnen bijdragen aan de idealen van burgers en aan het organiseren van (collectieve) oplossingen.

3.    Ontschotten van financiering: het principe ‘geld volgt zorg en ondersteuning’ toepassen. Concreet: om dit experiment te kunnen uitvoeren brengen gemeente Maastricht en zorgverzekeraar VGZ financiële middelen uit resp. het sociale en zorgdomein samen. Als duidelijk is wat werkt, kan dit leiden tot het onderling verschuiven van financiële middelen.

4.    Kennis verspreiden: factoren die samenwerking bevorderen of juist belemmeren in kaart brengen als inspiratie voor de regio, de provincie Limburg en Nederland.

 

“Van vrijwillige coalities naar vanzelfsprekende coalities”

shutterstock_341112518.jpg

Governancestructuur

Het brede zorg en- welzijnsveld in Maastricht-Heuvelland heeft zich medio 2016 uitgesproken om deel te nemen aan in de pilot. Inmiddels is de pilot een breed gedragen initiatief in de regio Maastricht-Heuvelland
De gemeente Maastricht, coöperatie VGZ en de Provincie Limburg hebben subsidie vertrekt waardoor het project per 1 november 2016 officieel van start is gegaan.
 

De governancestructuur is overzichtelijk en compact en wordt afgestemd op de ontwikkeling van de pilot Blauwe Zorg in de wijk. Het betreft een open structuur; in beginsel kan iedereen meedoen aan de wijkpilot, mits de voorwaarden en uitgangspunten worden onderschreven.

De governancestructuur ziet er als volgt uit:
 

Ambassadeursgroep
De Ambassadeursgroep Blauwe Zorg in de wijk bestaat uit negen bestuurders en vormt een vertegenwoordiging van partijen die essentieel zijn voor het succesvol uitrollen van de wijkpilot. Deelnemers zijn:  GGD Zuid Limburg, Envida, Gemeente Maastricht, Huis voor de Zorg, Levanto, Radar, Traject, Xonar, ZIO en Zorgverzekeraar VGZ. De Ambassadeursgroep legt de besluitvorming ten aanzien van de uitvoering en de evaluatie van de pilot neer bij het Dagelijks Bestuur. De rollen van de ambassadeurs staan beschreven in de notitie.

Dagelijks Bestuur  (DB)
Het DB bestaat uit financiers en uitvoerders: gemeente Maastricht, Zorgverzekeraar VGZ, Levanto, Envida en ZIO. Het DB geeft leiding aan het programmabureau, is laagdrempelig en ondersteunt en stimuleert het programmabureau en de projectteams. 

Onafhankelijk voorzitter
Dit is een onafhankelijk persoon die de overleggen van het DB en de Ambassadeurs-groep voorzit.

Financiersoverleg
Het financiersoverleg bestaat uit de bestuurders van de drie subsidiegevers: Provincie Limburg, gemeente Maastricht en zorgverzekeraar VGZ.

Programmateam
Het Programmateam bestaat uit vijf projectcoördinatoren die o.a. overzicht houden over alle projecten en waar nodig verbinden, afstemmen, coördineren, ondersteunen en nieuwe projecten initiëren.  In november 2017 is besloten om de pilot Blauwe GGZ te incorporeren in de wijkpilot. De medewerkers van dit team  treft u aan bij contactpersonen. 

Commitmentverklaring
In een afzonderlijke notitie is een gezamenlijke verklaring opgesteld waarin uitgangspunten en afspraken van de pilot zijn vastgelegd. Commitment van alle betrokken partijen aan de wijkpilot is belangrijk voor het realiseren van de doelen van de wijkpilot. 

Burgers
De ambitie is om in 2018 en 2019 nog meer en intensievere verbindingen met burgers te maken. Concreet betekent dit dat de voorbereidingen zijn getroffen voor het inrichten van een burgerpanel met vertegenwoordigers van de buurten en/of buurtplatforms


Inventarisatie knelpunten en casussenboek

Knelpuntenanalyse
In de aanloop naar de pilot is geïnventariseerd welke knelpunten ervaren worden in de zorg- en dienstverlening rondom een cliënt of gezin in de wijken. Deze inventarisatie bestond uit: gesprekken met professionele zorg- en dienstverleners (beroepskrachten), gesprekken met burgers en het verzamelen van casussen van inefficiënte zorg- en dienstverlening aangereikt door zorg- en dienstverleners en burgers (zie hieronder) .
Ook succesfactoren zijn geïnventariseerd.

De knelpunten kunnen als volgt geclassificeerd worden:

  1. Onvoldoende afstemming en samenwerking tussen beroepskrachten;

  2. Domein denken;

  3. Organisatie van zorg sluit niet aan op de behoefte en vaardigheden van (kwetsbare) mensen;

  4. Wetgeving en regelgeving zorgen voor verkokering en fragmentatie;

  5. Kenmerken van de buurt.

Casussenboek: casusgestuurd leren
Alle betrokken organisaties is gevraagd om casussen aan te leveren die gebundeld zijn in een casussenboek. Deze praktijkvoorbeelden worden gebruikt om de voortgang van het complexe proces te volgen en om "samen te leren".  Ook financiers en betrokken bestuurders geven aan dat de casussen helpen bij het concretiseren en zichtbaar maken van knelpunten en verbeterpunten in de zorg- en dienstverlening.
Dit boek bestaat momenteel uit 50 casussen en kan worden aangevuld met casussen uit de praktijk van professionals en burgers uit de vier wijken. 
Kortom: casusgestuurd leren om te komen tot slimmere oplossingen die mogelijk domeinoverstijgend zijn. De casussen en de ervaren knelpunten zijn bovendien aandachtspunten bij de ontwikkeling en de realisatie van projecten die onderdeel vormen van Blauwe Zorg in de wijk. 


Projecten

Binnen de pilot worden jaarlijks meerdere projecten uitgevoerd die minimaal twee domeinen (Participatie, Wmo, Jeugdwet,Wlz, ZvW of Wpg) overstijgen. Het aantal projecten kan veranderen per jaar, evenals de omvang en impact ervan. Per project wordt een plan van aanpak opgesteld waarin is vastgelegd: doel, aanpak en planning, betrokken deelnemers (organisaties en mensen), benodigde faciliteiten, een inschatting van de verwachte resultaten, de participatie van bewoners/de wijk et cetera. De projectplannen worden vastgesteld door het Dagelijks Bestuur.

Het eerste jaar (2016/2017) heeft de bestuurlijke en financiële verankering van de pilot Blauwe zorg in de wijk veel aandacht gevraagd van bestuurders en het Programmateam van de pilot. Nu dit is vastgelegd en de projecten voorbereid zijn, is na de zomer 2017 gestart met de implementatie van een achttal projecten.

  • Project 1: Positieve Gezondheid, klik hier.
    - Scholing Positieve Gezondheid beroepskrachten
    - Implementatie, toepassing en borging PG in de organisaties
    - Trainers/coaches Positieve Gezondheid

  • Project 2: POH Jeugd en Positieve gezondheid: integrale aanpak versterkt, klik hier.

  • Project 3: Gezamenlijke aanpak huishoudens met hoge domeinoverstijgende kosten, klik hier.

  • Project 4: Zorg sluit beter aan bij de burger: WMO-spoedprocedures, klik hier.

  • Project 5: Burgers aan Zet en aan het Woord, klik hier
    - Jongeren in de wijk en in2yourplace
    - Positieve gezondheid bij bewoners in de wijk
    - Architect in de wijk
    - Gezondheidsambassadeurs/Citizen Science (klik hier)

  • Project 6: Multidisciplinaire Samenwerking: verkenning naar een digitale overlegtafel, klik hier.

  • Project 7: Your coach next door, klik hier.

  • Project 8 : Blauwe GGZ, klik hier (scroll naar beneden)
    - GGZ-team in de wijk
    - MIJN PLAN
    - Ervaringsdeskundigen- team
    - Netwerkbijeenkomsten

spinneweb huber.png

Positieve gezondheid vormt de rode draad voor alle projecten binnen de pilot. Daarnaast is binnen alle projecten ruimte om, met de verschillende disciplines samen, casusgestuurd te leren om te komen tot slimmere oplossingen voor ervaren knelpunten. Deze oplossingen kunnen bijvoorbeeld domeinoverstijgend zijn of veranderingen in regelgeving en/of procedures tot gevolg hebben.
Daarnaast worden nieuwe ideeën voor projecten opgehaald in de wijk en bestaat er ook ruimte om nieuwe projecten op te starten.

Toekomstgerichte projecten

Gezien de aard van de populatie en de doelstellingen van de pilot, lijkt een aantal richtingen van projectontwikkeling wenselijk.

  • Ouderenzorg. Deze problematiek speelt ook in de pilot wijken nadrukkelijk. Met Envida wordt gewerkt aan een plan voor innovatie op het gebied van ouderenzorg. Deze plannen zullen waar mogelijk regio-breed worden opgepakt en waar nodig beproefd worden in, in elk geval, de pilotwijken

  • Data management. Naast de signalen van burgers of professionals (casuïstiek) is er behoefte om de bestaande kennis over de populatie in de vier wijken te ontsluiten. De gemeente Maastricht heeft data over deze populatie, maar ook de woningbouw, de GGD, CBS, SCP enzovoort. Het samenbrengen van deze gegevens en op basis hiervan tot proactief beleid te komen is een mogelijk speerpunt voor de komende tijd. Hiertoe wordt ook verbinding gezocht met LIME.

Zowel de opgehaalde casuïstiek als de data over de wijken vormen de zoekgebieden voor toekomstige projecten.


Onderzoek

Een onderzoeker doet in de periode van 2016 - 2020 promotieonderzoek aan de Universiteit Maastricht naar de pilot met subsidie van ZonMw.  Zij onderzoekt onder andere de effecten van de wijkpilot en kijkt hoe deze wordt geïmplementeerd bij de bewoners, professionals en beleidsvoerders. Voor het implementatieproces observeert ze onder andere veel overleggen tussen de bestuurders en beleidsmakers. Voor het meten van de effecten wordt er vier keer (2016-2020) een vragenlijst gestuurd naar de burgers. In deze vragenlijst wordt onder andere de kwaliteit van leven, ervaren gezondheid en veerkracht van de burgers gemeten. De deelprojecten worden niet specifiek inhoudelijk gemonitord en geëvalueerd, maar worden opgenomen in de overkoepelende procesevaluatie en effectmeting om zo het grotere geheel te kunnen vatten. De voorlopige resultaten en bevindingen worden als onderdeel van de totale aanpak direct teruggekoppeld met de betrokken professionals of burgers. Via een website en een digitale nieuwsbrief worden betrokken geïnformeerd over de vorderingen van het onderzoek: www.blauwonderzoek.nl
Contactgegevens: Sanneke Grootjans, PhD Student, Health Services Research, Maastricht University. E: s.grootjans@maastrichtuniversity.nl


Documenten


Regionetwerk "Alles is gezondheid"

Sinds 18 mei 2016 is Zuid-Limburg aangesloten als regionetwerk bij "Alles is gezondheid…" De gemeente Maastricht, GGD Zuid-Limburg, de provincie Limburg, werkgevers (Mobility Talent Center), zorgvragers (Huis voor de zorg) zorgverzekeraar VGZ, Movare (De gezonde basisschool van de toekomst), Alliantie Sante en ZIO, werken in dit regionetwerk samen aan het verbeteren van de kwaliteit van leven van de inwoners in Zuid-Limburg.

 

Contact

 

Het Programmateam

Blauwe Zorg in de wijk

 

Ingeborg Wijnands-Hoekstra
Senior beleidsadviseur
ZIO
Contactpersoon Project 2, 3 en 6

T: 043 - 350 69 25
T: 043 - 350 69 13 (secretariaat)
E: i.wijnands@zio.nl

Anita Vermeer
Senior beleidsadviseur
GGD Zuid Limburg
Contactpersoon Project 1 en 7

T: 046 - 850 55 02
M: 06 - 15 86 13 91
E: anita.vermeer@ggdzl.nl

Bianca Vaessen
Procescoördinator transformatie sociaal domein, Gemeente Maastricht
Contactpersoon Project 4

T: 043 - 350 41 04  
E: bianca.vaessen@maastricht.nl

Bart Bongers
Manager GGZ bij ZIO
Contactpersoon Project 8

T: 043-3506984
M: 06-41855224
E: b.bongers@zio.nl